Świadczenia socjalne w Anglii dostępne dla Polaków
W ostatnich latach wielu Polaków zdecydowało się na życie i pracę w Wielkiej Brytanii, w tym w Anglii. Choć Brexit wprowadził pewne zmiany w statusie obywateli UE, wielu Polaków nadal korzysta z brytyjskiego systemu świadczeń socjalnych. W tym artykule przyjrzymy się bliżej, jakie świadczenia socjalne są dostępne dla Polaków mieszkających w Anglii, jakie są warunki ich otrzymania oraz jak zmieniła się sytuacja po Brexicie.
Status rezydenta a dostęp do świadczeń
Po Brexicie, kluczowym czynnikiem determinującym dostęp do świadczeń socjalnych w Anglii jest posiadanie statusu osoby osiedlonej (settled status) lub tymczasowo osiedlonej (pre-settled status). Osoby, które otrzymały jeden z tych statusów przed końcem okresu przejściowego (31 grudnia 2020 roku), zachowują prawo do korzystania z brytyjskiego systemu świadczeń socjalnych na podobnych zasadach co obywatele brytyjscy.
Warto zaznaczyć, że osoby z pre-settled status mają ograniczony dostęp do niektórych świadczeń i muszą spełnić dodatkowe warunki, takie jak test zwyczajowego miejsca zamieszkania (habitual residence test).
Najważniejsze świadczenia socjalne dostępne dla Polaków w Anglii
1. Universal Credit
Universal Credit to kompleksowe świadczenie, które zastępuje wiele wcześniejszych zasiłków. Jest przeznaczone dla osób o niskich dochodach lub bezrobotnych. Świadczenie to obejmuje wsparcie na pokrycie kosztów utrzymania, mieszkania oraz opieki nad dziećmi. Aby się o nie ubiegać, należy mieć ukończone 18 lat (w niektórych przypadkach 16 lub 17), mieszkać w Wielkiej Brytanii i mieć mniej niż 16 000 funtów oszczędności.
Dla Polaków z settled status, dostęp do Universal Credit jest taki sam jak dla obywateli brytyjskich. Osoby z pre-settled status muszą dodatkowo udowodnić, że mają centrum życiowe w UK, co może wymagać przedstawienia dowodów na stałe zatrudnienie lub długoterminowy wynajem mieszkania.
2. Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit)
Zasiłek mieszkaniowy pomaga w pokryciu kosztów wynajmu dla osób o niskich dochodach. Choć jest on stopniowo zastępowany przez Universal Credit, niektóre osoby nadal mogą się o niego ubiegać. Wysokość zasiłku zależy od indywidualnej sytuacji, w tym od dochodów, oszczędności i składu gospodarstwa domowego.
Polacy z settled status mają pełne prawo do ubiegania się o ten zasiłek, podczas gdy osoby z pre-settled status muszą udowodnić, że mają prawo do przebywania w UK i spełniają kryteria testu zwyczajowego miejsca zamieszkania.
3. Zasiłek dla bezrobotnych (Jobseeker’s Allowance)
Istnieją dwa rodzaje zasiłku dla bezrobotnych: oparty na składkach (contribution-based) i dochodowy (income-based). Zasiłek oparty na składkach jest dostępny dla osób, które opłacały składki na ubezpieczenie społeczne w UK przez określony czas. Zasiłek dochodowy jest stopniowo zastępowany przez Universal Credit.
Polacy z settled status mają takie same prawa do tego zasiłku jak obywatele brytyjscy, pod warunkiem spełnienia kryteriów składkowych lub dochodowych. Osoby z pre-settled status muszą dodatkowo udowodnić, że mają centrum życiowe w UK.
4. Zasiłek na dziecko (Child Benefit)
Jest to cotygodniowe świadczenie wypłacane rodzicom lub opiekunom na każde dziecko poniżej 16 roku życia (lub do 20 roku życia, jeśli dziecko kontynuuje naukę). Wysokość zasiłku wynosi 21,80 funta tygodniowo na pierwsze dziecko i 14,45 funta na każde kolejne.
Polacy z settled status mają pełne prawo do tego świadczenia. Osoby z pre-settled status również mogą się o nie ubiegać, ale muszą udowodnić, że mają prawo do przebywania w UK i że UK jest ich głównym miejscem zamieszkania.
5. Zasiłek dla osób o niskich dochodach (Income Support)
To świadczenie jest przeznaczone dla osób o niskich dochodach, które nie mogą pracować w pełnym wymiarze godzin, na przykład ze względu na opiekę nad dzieckiem lub osobą niepełnosprawną. Podobnie jak w przypadku innych świadczeń, dostęp do niego dla Polaków zależy od posiadanego statusu rezydenta.
6. Zasiłek chorobowy (Statutory Sick Pay)
Jest to świadczenie wypłacane przez pracodawcę pracownikom, którzy są niezdolni do pracy z powodu choroby przez co najmniej 4 dni z rzędu. Polacy pracujący w UK mają prawo do tego świadczenia na takich samych zasadach jak obywatele brytyjscy, niezależnie od statusu rezydenta.
Zmiany po Brexicie
Brexit wprowadził pewne zmiany w dostępie do świadczeń socjalnych dla obywateli UE, w tym Polaków. Najważniejsze z nich to:
- Konieczność posiadania settled lub pre-settled status, aby zachować prawo do świadczeń.
- Osoby przybywające do UK po 1 stycznia 2021 roku muszą ubiegać się o wizę i spełnić dodatkowe kryteria, aby uzyskać dostęp do systemu świadczeń.
- Wprowadzenie bardziej rygorystycznych testów zwyczajowego miejsca zamieszkania dla osób z pre-settled status.
- Ograniczenie możliwości eksportu niektórych świadczeń do Polski lub innych krajów UE.
Jak ubiegać się o świadczenia?
Proces ubiegania się o świadczenia socjalne w Anglii może być skomplikowany, szczególnie dla osób, które nie mówią biegle po angielsku. Oto kilka ogólnych wskazówek:
- Sprawdź swój status rezydenta i upewnij się, że masz settled lub pre-settled status.
- Zidentyfikuj świadczenia, o które możesz się ubiegać, korzystając z oficjalnych stron rządowych lub porad organizacji pomocowych.
- Przygotuj wszystkie niezbędne dokumenty, takie jak dowód tożsamości, numer ubezpieczenia społecznego (National Insurance Number), wyciągi bankowe, umowy najmu itp.
- Złóż wniosek online lub osobiście w odpowiednim urzędzie, w zależności od rodzaju świadczenia.
- Bądź przygotowany na ewentualne dodatkowe pytania lub prośby o dostarczenie dodatkowych dokumentów.
- W razie trudności, skorzystaj z pomocy organizacji polonijnych lub doradców ds. świadczeń.
Wyzwania i kontrowersje
Kwestia dostępu do świadczeń socjalnych dla obywateli UE, w tym Polaków, była i nadal jest tematem gorących debat w Wielkiej Brytanii. Niektórzy krytycy twierdzą, że system jest zbyt hojny dla imigrantów, podczas gdy zwolennicy argumentują, że imigranci wnoszą znaczący wkład do brytyjskiej gospodarki i mają prawo do wsparcia w trudnych sytuacjach.
Jednym z głównych wyzwań dla Polaków korzystających z systemu świadczeń w Anglii jest bariera językowa. Wielu ma trudności z zrozumieniem skomplikowanych formularzy i procedur, co może prowadzić do błędów lub opóźnień w otrzymywaniu świadczeń. Dodatkowo, zmieniające się przepisy i wymagania po Brexicie stwarzają dodatkową niepewność i stres dla wielu osób.
Słowo na koniec
System świadczeń socjalnych w Anglii, mimo pewnych ograniczeń wprowadzonych po Brexicie, nadal oferuje znaczące wsparcie dla Polaków mieszkających i pracujących w tym kraju. Kluczowe jest posiadanie odpowiedniego statusu rezydenta oraz spełnienie określonych kryteriów dla każdego świadczenia.
Warto pamiętać, że sytuacja każdej osoby jest indywidualna, a przepisy mogą się zmieniać. Dlatego zawsze zaleca się konsultację z profesjonalnym doradcą lub organizacją pomocową przed złożeniem wniosku o świadczenia. Regularne śledzenie oficjalnych źródeł informacji, takich jak strony rządowe GOV.UK, pomoże być na bieżąco z wszelkimi zmianami w systemie świadczeń.
Dla Polaków mieszkających w Anglii, zrozumienie i umiejętne korzystanie z systemu świadczeń socjalnych może stanowić istotne wsparcie w trudnych sytuacjach życiowych. Jednocześnie ważne jest, aby pamiętać, że system ten ma na celu zapewnienie tymczasowej pomocy, a długoterminowym celem powinno być osiągnięcie stabilności finansowej poprzez pracę i integrację z brytyjskim społeczeństwem.
ilość wszystkich wyświetleń: 382, dzisiaj: 2
